Kategori: Makaleler

Kan Veren Kişide Ne Gibi Değişiklikler Olur? Bilimin Işığında Meraklı Bir Yolculuk İnsan vücudu, çoğu zaman sandığımızdan çok daha karmaşık ve şaşırtıcı tepkiler verir. Özellikle de kan bağışı gibi hem basit hem de hayati bir süreç söz konusu olduğunda… Peki hiç düşündünüz mü, kan verdiğinizde vücudunuzda neler olur? Bu sadece başka birine hayat vermekle kalmaz, aynı zamanda kendi bedeninizde de bir dizi biyolojik ve fizyolojik değişim başlatır. Gelin, bu değişimleri bilimsel merakla ama herkesin anlayabileceği bir dille birlikte keşfedelim. Kan Bağışının İlk Etkileri: Vücut Alarm Durumuna Geçer Kan bağışı sırasında ortalama 450-500 ml civarında kan alınır. Bu miktar yetişkin bir…

Kurak Ne Anlama? Psikolojik Bir Bakışla Zihinsel ve Duygusal Kuraklık Üzerine Bir Psikoloğun Meraklı Gözünden: “Kuraklık” İnsan Zihninde Nasıl Yaşanır? İnsan davranışlarını çözümlemeye çalışan bir psikolog olarak, “kurak” kelimesinin yalnızca doğaya değil, insan ruhuna da ait bir kavram olduğunu sıkça düşünürüm. Kurak denince akla çoğu zaman yağmursuz topraklar, çatlamış yüzeyler ve yaşamın durduğu bir manzara gelir. Ancak psikolojik düzeyde kuraklık, duygusal akışın kesildiği, anlamın azaldığı, insanın kendi iç dünyasında susuz kaldığı bir durumu temsil eder. Peki, “kurak” ne anlama gelir ve bu kavram zihnimizde, duygularımızda, hatta ilişkilerimizde nasıl bir yankı bulur? Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Zihinsel Kuraklık ve Düşünsel Tükeniş Bilişsel…

İnternetsiz Güvenlik Kamerası Var mı? – Bir Psikoloğun Merceğinden Dijital Güvenlik Arayışı Merakla Başlayan Bir Gözlem Bir psikolog olarak insan davranışlarının arkasındaki görünmez motivasyonları incelemeyi severim. Özellikle teknolojiyle temas ettiğimiz anlarda ortaya çıkan güven, kontrol ve mahremiyet duyguları beni fazlasıyla düşündürür. Günümüzde “internetsiz güvenlik kamerası” arayışının artması, yalnızca teknik bir ihtiyaç değil; aslında derin bir psikolojik ihtiyaçtır. Çünkü bu arayışın temelinde, görünmeden görmek, kontrolü elde tutmak ve “izlenmeden izlemek” gibi insana özgü bilişsel ve duygusal dinamikler yer alır. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Güvenlik Algısının İnşası İnternetsiz güvenlik kamerası fikri, bilişsel düzeyde “algılanan güvenlik” kavramıyla doğrudan ilişkilidir. İnsan beyni, sürekli tehditleri tarar.…

Gülbank Hangi Tasavvufi? – Felsefi Bir Bakışla Manevi Söylemin Derinliği Bir Filozofun Sessiz Sorgusu Felsefi düşüncenin kökeninde insanın varlıkla kurduğu diyalog vardır. Gülbank ise bu diyalogun tasavvufi alandaki yankısıdır. Filozof için söz, sadece anlam taşıyan bir araç değil; varlığın sesidir. Gülbank, bir sesleniştir — hem Tanrı’ya hem de insanın kendi hakikatine. Bu nedenle “Gülbank hangi tasavvufi geleneğe aittir?” sorusu, sadece tarihsel bir sorgu değil, ontolojik bir arayıştır. Gülbank, Mevlevî, Bektaşî ve Halvetî geleneklerde farklı biçimlerde yer almış olsa da özü, insanın ilahi hakikate seslenme biçimidir. Filozofun bakışıyla, Gülbank bir dua değil; bilinçle yapılan bir varlık çağrısıdır. Ontoloji Perspektifinden: Varlığın Sesi…

Güdüsel Davranış Nedir? Siyasetin Derin Kodlarında Bir Yolculuk Güç İlişkilerinden Doğan Davranışlar Bir siyaset bilimcinin zihninde dolaşan temel sorulardan biri şudur: İktidar neden bu kadar çekicidir? İnsan topluluklarının tarihine bakıldığında, her dönemde güç, kontrol ve düzen arayışı güdüsel bir dürtü gibi karşımıza çıkar. Güdüsel davranış, bireylerin doğuştan gelen eğilimleriyle, yani kontrol etme, korunma, ait olma ve kendini gerçekleştirme içgüdüleriyle ilgilidir. Ancak siyaset bilimi açısından bakıldığında bu davranış biçimleri, yalnızca bireysel bir mesele değil; toplumsal düzenin, iktidar ilişkilerinin ve ideolojik yapının temel belirleyicileridir. İktidarın Güdüsel Kökeni İktidar, yalnızca bir otorite biçimi değil, aynı zamanda bir güdüsel tatmin alanıdır. Michel Foucault’nun iktidar…

Merhaba sevgili okur, sizi düşündüren, merak ettiren ve aynı zamanda “Bir şirketin kaç çalışanı vardır?” sorusunun ötesine geçmek isteyen bir bakış açısıyla buradayım. Bugün Kaleseramik’in personel sayısını öğrenmekle kalmayacağız; bu sayının ardındaki toplumsal cinsiyet dengesi, çeşitlilik ve sosyal adalet dinamiklerini birlikte tartışacağız. — Kaleseramik Kaç Çalışanı Var? Rakamlarla Başlayan Bir Yolculuk Kamuya açık kaynaklara ve Kaleseramik’in faaliyet raporlarına göre, Kale Grubu’nun toplamda 5 binin üzerinde çalışanı olduğu bilgisi yer almakta. ([Fintables][1]) Özellikle yapı ürünleri grubunda, bu sayının hem üretimden Ar-Ge’ye, dağıtımdan yönetimsel kademelere kadar geniş bir yelpazeyi kapsadığı ifade ediliyor. ([Fintables][1]) Ancak “5 bin kişi” demek, gerçekte kimlerin bu sayıya…

Görüşme Sırasında Nelere Dikkat Etmelidir? Psikolojik Bir Mercekten İnsan Davranışını Okumak Bir psikolog için her görüşme, insan zihninin derinliklerine açılan bir penceredir. Her kelime, her mimik, her sessizlik — insanın içsel dünyasından küçük bir ipucudur. Görüşme sırasında nelere dikkat etmelidir? sorusu, sadece bir iletişim rehberi değildir; aynı zamanda bir insan çözümleme sanatının sorusudur. Çünkü her görüşme, bilinç ile bilinçdışının, duygu ile düşüncenin, benlik ile ötekinin kesiştiği psikolojik bir alandır. Bilişsel Psikoloji Perspektifinden: Zihinsel Netlik ve Dikkat Yönetimi Bir görüşmenin en görünmez, ama en güçlü bileşeni bilişsel süreçlerdir. Zihin, konuşmayı anlamlandırmak, bilgiye ulaşmak, yanıt hazırlamak ve duygusal tonlamayı çözmek için aynı…

Görünmez Film Nerede Çekildi? Sinemanın Görünmeyen Ekonomisi Üzerine Bir Analiz Bir ekonomist olarak her zaman şunu düşünürüm: kaynaklar sınırlı, seçimler ise sınırsızdır. Her tercih bir fedakârlık, her yatırım bir fırsat maliyetidir. Bu bakış açısıyla “Görünmez film nerede çekildi?” sorusuna yalnızca coğrafi bir yanıt aramak yerine, bu filmin üretim sürecini, mekân tercihlerini ve yaratım kararlarını bir ekonomik perspektiften okumak mümkündür. Çünkü sinema, yalnızca sanatsal bir ifade biçimi değil, aynı zamanda karmaşık bir ekonomik sistemdir. Film Seti Olarak Ekonomik Alan: Mekân Seçiminin Maliyeti Bir film nerede çekilirse çekilsin, o mekân bir ekonomik kararın sonucudur. “Görünmez” filmi de bu anlamda bir istisna değildir.…

Güceniklik Ne Demek? Ekonominin Görünmeyen Duygusal Maliyeti Bir ekonomist olarak hep şunu düşünürüm: kaynaklar sınırlıdır, ama beklentiler sınırsızdır. İnsan davranışını anlamak için yalnızca sayılara değil, hislere de bakmak gerekir. Ekonomik modeller çoğu zaman insanı “rasyonel karar verici” olarak tanımlar; oysa gerçek dünyada, duygular da tıpkı fiyatlar gibi ekonomiyi yönlendirir. İşte güceniklik tam bu noktada devreye girer: görünmeyen ama etkisi güçlü bir ekonomik değişkendir. Güceniklik: Ekonomik ilişkilerde duygusal bir kırılma Güceniklik, en basit tanımıyla kırgınlık, incinmişlik hâlidir. Ama bir ekonomistin gözünden bakıldığında, bu duygu güven ekonomisinin zayıflamasıdır. Gücenmiş bir birey, tıpkı kırılmış bir piyasa aktörü gibi, artık işbirliği yapmaya istekli değildir.…

Harakiri Ne Demek? Bir Onurun Sessiz Çığlığı Bazı hikâyeler vardır, sadece kulakla değil, kalple dinlenir. Bugün sizlerle böyle bir hikâye paylaşmak istiyorum. Belki de hayatınızın bir döneminde, onurla gururun, sevgiyle öfkenin, çözümle duygunun iç içe geçtiği anlara benzetirsiniz. “Harakiri” kelimesi kulağa yabancı gelse de, aslında insan ruhunun derinlerinde bir yerlerde yankılanan bir çığlıktır. Bir Sessiz Vedanın Başlangıcı Tokyo’nun soğuk bir akşamında, gri gökyüzü altında iki kişi yürüyordu. Biri stratejik düşünen, her şeyin çözümünü rakamlarda arayan bir adamdı: Ryo. Diğeri ise kalbiyle gören, hisleriyle konuşan bir kadındı: Hana. Onları bir araya getiren şey, bir hikâyeyi anlamak istemeleriydi — “harakiri”nin ne olduğunu.…